Spellbound

Intrygujący. Ten przymiotnik z całą pewnością odnosi się do artystycznej osobowości Triloka Gurtu. Muzycznego Globtrottera  o hinduskim  rodowodzie. Jednego z najwybitniejszych perksujonistów naszych czasów. Muzyka, którą wykonuje bynajmniej nie pachnie paczulą, jaśminem ani przyprawami.  Ma raczej posmak stali. Rasowego jazzu. Najnowsza, wydana w czerwcu bieżącego roku płyta „Spellbound” to zwierciadło, w którym odbija się kariera wybitnego muzyka.

Zanim posłuchałam choćby pierwszych dźwięków płyty „Spellbound”, miałam cichą nadzieję, że właśnie „oczarowaną” stanę się tuż po jej wysłuchaniu. W głowie miałam bowiem wspomnienie doskonałego koncertu Triloka Gurtu, który odbył się w krakowskim Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej „Manggha” w lutym 2009 roku, w ramach VI Festiwalu Perkusyjnego – Źródła i Inspiracje. Z ogromnym entuzjazmem odnoszę się do każdego nowego projektu perkusjonisty, sądząc, że będą w nim pobrzmiewać echa muzyki wielkiego Joe Zawinula, a zachwytu przybywać będzie w tempie Orient Expressu. Tymczasem, po odtworzeniu dwunastu kolejnych utworów odniosłam wrażenie, że tym razem znana mi estetyka nie została wzbogacona o nic nowego. Nie dałam się jednak zwieść pierwszemu wrażeniu, które choć ważne, w takich wypadkach bywa łudzące. Kolejny odsłuch płyty to już świadoma uczta, dojrzałego owocu, jakim niewątpliwie jest materiał zgromadzony na krążku.

Album rozpoczyna krótka improwizacja w wykonaniu legendarnego Don Cherry i Triloka Gurtu, wskazująca główną oś płyty, którą stanowią wysublimowane połączenia brzmień trąbki i instrumentów perkusyjnych. Oprócz archiwalnego nagrania w duecie z amerykańskim trębaczem na płycie słyszymy także innych wirtuozów tego instrumentu, wśród których są:  Paolo Fresu, Nils Petter Molvær, Hasan Gözetlik, Ibrahim Maalouf, Matthias Höfs, Matthias Schriefl i Ambrose Akinmusire. Pierwsze, co przychodzi do głowy, patrząc na to, kogo zaprosił do współpracy Trilok Gurtu?  Płyta jest swego rodzaju pokłonem w stronę trębaczy, idąc dalej w stronę nowoorleańskiego czy chicagowskiego jazzu wraz z jego największymi gwiazdami. Warto zwrócić uwagę na aspekt wielokulturowości w procesie powstawania płyty „Spellbound” (wymienieni muzycy reprezentują różne narodowości), co z kolei odzwierciedla także proces tworzenia i rozwoju jazzu w ogóle. Improwizacja otwierająca album jest nieprzypadkowa, bowiem to właśnie Don Cherry inspirował młodego Gurtu u progu jego jazzowej kariery.

Mając świadomość  jakie założenie przyjął Gurtu tworząc „Spellbound”, selekcja utworów nie zaskakuje. Pojawiają się interpretacje wykonań najwybitniejszych trębaczy, jak choćby latynoski standard „Manteca” przywołujący w myślach postać Dizzie Gillespie, czy skomponowany przez Milesa Davisa „All Blues” z albumu Kind of Blue.

„Spellbound” to powrót do historii jazzu mainstreamowego. Dowód wszechstronności Triloka Gurtu i jego niezawodnej intuicji muzycznej. Płyta przypomina mozaikę, której poszczególne gomółki to echa Oregonu, The Syndicate czy Tabla Beat Science. Spoiwem jest wyobraźnia, nienaganna technika i unikatowe patenty gry na instrumentach perkusyjnych Gurtu. A to wszystko pięknie zaprezentowane na tle ultra klasyków muzyki improwizowanej. Płyta z przesłaniem. Przemyślana i – patrząc z perspektywy upływającego czasu – potrzebna. Stawia bowiem przysłowiową „kropkę nad i” w muzycznej karierze hinduskiego perkusjonisty.